Przejdź do treści A- A+ Reset Wersja tekstowa Wysoki kontrast Pełna wersja
Wersja tekstowa dla niedowidzących  
Kontakt
tel. 605 734 979    E-mail: biuro@kaszubypolnocne.pl
Rosyjski Niemiecki Angielski
Jesteś tutaj: Home / Okolice Jastarni

Okolice Jastarni

01. Zapora minowa z 1939 r.

Atak niemieckich wojsk lądowych na teren Półwyspu Helskiego nastąpił dopiero dwa tygodnie po bitwie o Wielką Wieś (dziś Władysławowo). W tym czasie prowadzono rozpoznanie polskich sił, a niemiecka artyleria i okręty walczyły z polskimi bateriami.
W dniu 30 września rozpoczął się atak na polową pozycję obronną ulokowaną przed Chałupami, poprzedzony silnym przygotowaniem artyleryjskim. Ponieważ ogień artylerii skoncentrowano na małym obszarze, to zniszczenia były duże i niemiecki szturm uzyskał sukces. Polskie oddziały wycofały się, po czym wysadziły improwizowaną zaporę minową, co skutecznie zatrzymało niemiecki atak.

02. Zapory przeciwpancerne i barykady z parowozów z 1945 r.

W roku 1945, wojska niemieckie broniące Półwyspu Helskiego przed Armią Czerwoną przygotowały liczne fortyfikacje polowe. Wykorzystano także miejsca ufortyfikowane w 1939 roku, a szczególnie silną obronę przygotowano na odcinku pomiędzy Chałupami i Kuźnicą. Wykonano tu trzy linie ufortyfikowane z rowami przeciwpancernymi oraz dwa przekopy od morza do zatoki. Zabezpieczono także przybrzeżne płycizny, po których mogły przejechać sowieckie czołgi. Dlatego na przedłużeniu rowów przeciwpancernych ustawiono zapory z wepchniętych do wody parowozów.

03. Twierdza Kazimierzowo

Dążenie do kontroli nad wodami Bałtyku oraz wojny Polski ze Szwecją o dziedzictwo króla Władysława IV spowodowały w pierwszej poł. XVII w. budowę polskiej floty wojennej. Dla nowej floty potrzebna była baza morska, niezależna od Gdańska i głębsza niż Puck. Postanowiono więc zbudować nowy port wojenny na Półwyspie Helskim oraz broniące go fortyfikacje. Port i twierdzę Władysławowo, ulokowano naprzeciw Pucka, na terenie wschodniej części dzisiejszej miejscowości Chałupy.
Wysuniętą na wschód twierdzę Kazimierzowo, nazwaną tak na cześć brata króla, zbudowano w roku 1635.

04. Góra Lubek

Góra Lubek (potocznie Libek) to najwyższa wydma w zachodniej części Półwyspu Helskiego (12,5 m n.p.m.). Nazwa Lubek pochodzi od statku Lübeck, który wszedł na mieliznę i rozbił się tutaj w połowie XVII w. Opowieść głosi, iż został złupiony przez mieszkańców półwyspu, a rozbitków zabito. Ponieważ wiózł do Gdańska duży ładunek gorzałki, to ówczesne wydarzenia i nazwa statku zapisały się w ludzkiej pamięci, tym bardziej że wydma od wieków rozdzielała akweny rybaków z Kuźnicy i Jastarni.

05. Skansen Fortyfikacji Ośrodek Oporu „Jastarnia”

Wiosną 1939 roku, gdy zbliżała się wojna z Niemcami podjęto decyzję o budowie fortyfikacji stałych dla obrony Rejonu Umocnionego „Hel” od strony lądu. Wybrano dla nich miejsce w środku długości półwyspu Helskiego, czyli około 3 km przed Jastarnią i około 8 km przed terenem R.U. „Hel”. Budowę Ośrodka Oporu „Jastarnia” rozpoczęto 15 maja, od wykonania bocznicy kolejowej i składów materiałów budowlanych. Do września zbudowano cztery ciężkie schrony bojowe, które tworzą pozycję główną. W drugiej linii obrony zbudowano tylko jeden z czterech rozpoczętych polowych schronów żelbetowych i okopy. Schronom ciężkim nadano nazwy „Sokół”, „Sabała”, „Saratoga” i „Sęp”.

06. Port w Jastarni 1939

Port w Jastarni zbudowano w latach 1926-1931, wykorzystując wydobyty piasek do formowania nabrzeży i zniwelowania okolicznego terenu. Chociaż miał służyć jako przystań łodzi rybackich, to otrzymał głębokość 5 m i długie nabrzeża. Wówczas nie było jeszcze portu wojennego w Helu i parametry te pozwalały na przyjmowanie lekkich okrętów wojennych.
Przez cały okres międzywojenny służył jako zaplecze dla rybaków i baza żeglarstwa morskiego oraz przystań dla statków żeglugi przybrzeżnej. Po utworzeniu Rejonu Umocnionego „Hel” i zamknięciu terenów za Juratą, stał się głównym portem półwyspu obsługującym jednostki cywilne.

07. Stanowiska obserwacyjne poligonu torpedowego

Już w 1939 roku, podczas tworzenia w zdobytej Gdyni bazy Kriegsmarine, niemieckie dowództwo postanowiło wykorzystać Zatokę Pucką jako poligon torpedowy. Wody te są osłonięte Półwyspem Helskim co zapewnia dogodne warunki do testowych strzelań torpedami oraz do ich odzyskania po próbach. Jako pierwszą oddano do użytku torpedownię zbudowaną przy porcie wojennym na Oksywiu. Następnie ulokowano tu ośrodek badawczy torped. W lipcu 1942 roku otwarto Poligon Broni Torpedowej Gdynia-Babie Doły.

08. Bateria przeciwlotnicza „Jastarnia”

Duże znaczenie zdobytej w 1939 roku Gdyni, jako nowej bazy niemieckiej marynarki wojennej na Bałtyku, spowodowało, że nad Zatoką Gdańską niezwłocznie ustawiono silną artylerię. Rok później, w czasie przygotowań do wojny z ZSRR, wdrożono plan wzmocnienia obrony, obejmujący także artylerię najcięższą. Na Półwyspie Helskim, obok baterii nadbrzeżnych z armatami kalibru 406 mm i 152,4 mm, ulokowano 818. Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej. Jego baterie przeciwlotnicze rozmieszczono w Jastarni, w Borze, na Górze Szwedów i w Helu.

09. Granica w Jastarni (1526-1793)

Półwysep Helski należał w całości do Korony Królestwa Polskiego do 1526 roku, kiedy to osadę Hel wraz z połową mierzei król Zygmunt Stary przekazał miastu Gdańsk w zamian za dostęp do portu w Elblągu. Granicę wytyczono przy jednej z zatok w rejonie środka półwyspu i od tego czasu znajdująca się tu osada rybacka rozwijała się jako dwie osobne. Zachodnią stanowiła należąca do Starostwa Puckiego katolicka Jastarnia Pucka, a wschodnią Jastarnia Gdańska, nazywana także Bór, której mieszkańcy przyjęli wiarę protestancką.
Jastarnia Pucka, wraz z zachodnią częścią półwyspu, została przyłączona do Prus w roku 1772, podczas pierwszego rozbioru Polski. Natomiast Bór, wraz z Gdańskiem i Helem, przyłączono do Prus dopiero w roku 1793, w wyniku drugiego rozbioru Polski. Przez 20 lat była to więc granica państwowa, którą wyznaczał rów i parkan. Cały półwysep powrócił do Polski po I wojnie światowej.


Strona 1 z 1
Ziemia Pucka Karta Turysty

Kontakt

Stowarzyszenie Turystyczne
"Kaszuby Północne"

Lokalna Organizacja Turystyczna

Plac Wolności 28
84-100 Puck
NIP 587 15 28 445


tel. 605 734 979

e: biuro@kaszubypolnocne.pl

m.czuba@kaszubypolnocne.pl

więcej